Zodra de dagen korter worden en de temperatuur daalt, zoeken ratten een plek met voedsel en beschutting. Een tuin met een composthoop, een vogelvoederplek en een schuur is dan een aantrekkelijke bestemming. Ratten in de tuin zijn meer dan alleen vervelend: ze knagen, vervuilen en kunnen ziekten overdragen. Het goede nieuws is dat u met een paar slimme aanpassingen veel kunt voorkomen. In dit artikel leest u hoe u ratten herkent, wat ze aantrekt en wat u doet als ze er toch zijn.
Hoe herkent u ratten in de tuin?
Ratten zijn vooral actief in de schemering en ’s nachts. Vaak ziet u daarom eerder de sporen dan het dier zelf. Let op de volgende signalen:
- Keutels: rattenkeutels zijn ongeveer 1 tot 2 centimeter lang en vaak te vinden langs vaste looproutes.
- Holen en gangen: ronde gaten in de grond, bijvoorbeeld onder struiken, bij de composthoop, onder tegels of langs de schuur.
- Looppaadjes: platgetrapte sporen in het gras of langs een muur of schutting.
- Knaagschade: aangevreten zakken voer, bloembollen, tuinslangen of houten onderdelen van de schuur.
- Vetsporen: donkere, vettige vegen op plekken waar ratten steeds langs dezelfde rand lopen.
Ziet u overdag een rat rondlopen? Dan is dat vaak een teken dat er meer ratten in de buurt zijn.
Wat trekt ratten naar uw tuin?
Ratten komen af op drie dingen: voedsel, water en een veilige schuilplek. In veel tuinen is alle drie zonder dat u er erg in heeft aanwezig.
Voedsel
Vogelvoer dat op de grond valt, open bakken met kippenvoer, voerbakjes van huisdieren die buiten staan en gevallen fruit zijn een feestmaal voor ratten. Ook een composthoop met etensresten, zoals brood, gekookt eten of vlees, trekt ze aan.
Schuilplekken
Houtstapels, stenen- of puinhopen, dichte bodembedekkers en ruimtes onder vlonders of tuinhuisjes zijn ideale plekken om een nest te maken. Hoe rommeliger de hoek, hoe aantrekkelijker voor een rat.
Ratten in de tuin voorkomen
Voorkomen is altijd makkelijker dan bestrijden. Met deze tips maakt u uw tuin een stuk minder aantrekkelijk:
- Voer vogels met een voedersilo of voederplank met opvangbak, zodat er weinig voer op de grond valt. Veeg gemorst voer regelmatig op.
- Bewaar vogelvoer, kippenvoer en strooizout in afgesloten metalen of stevige kunststof bakken.
- Gebruik een gesloten compostbak en leg er eventueel fijnmazig gaas onder. Gooi geen vlees, vis of gekookte etensresten op de compost.
- Ruim gevallen fruit op en laat geen huisdiervoer buiten staan.
- Houd houtstapels van de grond en uit de buurt van de gevel, en ruim rommelhoeken op.
- Dicht kieren en gaten in de schuur, het tuinhuis en onder de deur. Ratten passen door verrassend kleine openingen.
- Houd de beplanting direct langs de gevel kort, zodat ratten minder dekking hebben richting uw huis.
Overleg ook eens met de buren. Ratten houden zich niet aan erfgrenzen, dus maatregelen werken het best als de hele straat meedoet.
Ratten bestrijden: wat mag u zelf doen?
Ontdekt u toch ratten, dan is het verleidelijk om meteen naar gif te grijpen. Dat is buiten echter geen optie meer voor particulieren: rattengif mag u als particulier niet in de tuin gebruiken. Gif is ook riskant voor huisdieren, roofvogels en andere dieren die een vergiftigde rat opeten.
Zelf aan de slag gaan met klemmen kan bij een enkel exemplaar, maar zet ze altijd zo neer dat kinderen, huisdieren en vogels er niet bij kunnen. Bij meerdere ratten of een nest werkt zelf bestrijden zelden afdoende. Ratten zijn slim en wantrouwig tegenover nieuwe voorwerpen, en zolang de oorzaak blijft bestaan komen er nieuwe ratten bij.
Daarom is het verstandig om bij aanhoudende overlast een vakman in te schakelen. Een gecertificeerde bestrijder kijkt niet alleen naar de ratten zelf, maar ook naar hoe ze binnenkomen en wat ze aantrekt. Wie professioneel ratten bestrijden laat, krijgt daarom meestal ook een plan om nieuwe overlast te voorkomen.
Gezondheid en veiligheid
Ratten kunnen ziekten overdragen, waaronder de ziekte van Weil, die via urine in de omgeving terechtkomt. Draag daarom handschoenen als u in de tuin werkt op plekken waar ratten zijn geweest, en was daarna goed uw handen. Raak keutels niet met blote handen aan en maak vervuilde plekken schoon met een geschikt reinigingsmiddel.
Ziet u ratten in openbaar groen, langs een sloot of in het riool? Meld dat dan bij uw gemeente, want in veel gemeenten pakt de gemeente overlast in de openbare ruimte zelf aan. Gaat het om uw eigen tuin, schuur of woning, dan bent u als eigenaar zelf verantwoordelijk. In het noorden van het land kunt u daarvoor terecht bij een specialist in ongediertebestrijding in Groningen, Friesland of Drenthe die de situatie ter plekke beoordeelt.
Een opgeruimde tuin is uw beste verdediging
Ratten zoeken vooral in het najaar en de winter naar voedsel en beschutting. Door voer goed op te bergen, de compost slim in te richten en rommelhoeken op te ruimen, maakt u uw tuin een stuk minder aantrekkelijk. Blijven de sporen terugkomen, wacht dan niet te lang met het inschakelen van hulp.