Tuincentrum

Zodra de dagen korter worden en de temperatuur daalt, zoeken ratten een plek met voedsel en beschutting. Een tuin met een composthoop, een vogelvoederplek en een schuur is dan een aantrekkelijke bestemming. Ratten in de tuin zijn meer dan alleen vervelend: ze knagen, vervuilen en kunnen ziekten overdragen. Het goede nieuws is dat u met een paar slimme aanpassingen veel kunt voorkomen. In dit artikel leest u hoe u ratten herkent, wat ze aantrekt en wat u doet als ze er toch zijn.

Hoe herkent u ratten in de tuin?

Ratten zijn vooral actief in de schemering en ’s nachts. Vaak ziet u daarom eerder de sporen dan het dier zelf. Let op de volgende signalen:

• Keutels: rattenkeutels zijn ongeveer 1 tot 2 centimeter lang en vaak te vinden langs vaste looproutes.
• Holen en gangen: ronde gaten in de grond, bijvoorbeeld onder struiken, bij de composthoop, onder tegels of langs de schuur.
• Looppaadjes: platgetrapte sporen in het gras of langs een muur of schutting.
• Knaagschade: aangevreten zakken voer, bloembollen, tuinslangen of houten onderdelen van de schuur.
• Vetsporen: donkere, vettige vegen op plekken waar ratten steeds langs dezelfde rand lopen.

Ziet u overdag een rat rondlopen? Dan is dat vaak een teken dat er meer ratten in de buurt zijn.

Wat trekt ratten naar uw tuin?

Ratten komen af op drie dingen: voedsel, water en een veilige schuilplek. In veel tuinen is alle drie zonder dat u er erg in heeft aanwezig.

Voedsel

Vogelvoer dat op de grond valt, open bakken met kippenvoer, voerbakjes van huisdieren die buiten staan en gevallen fruit zijn een feestmaal voor ratten. Ook een composthoop met etensresten, zoals brood, gekookt eten of vlees, trekt ze aan.

Schuilplekken

Houtstapels, stenen- of puinhopen, dichte bodembedekkers en ruimtes onder vlonders of tuinhuisjes zijn ideale plekken om een nest te maken. Hoe rommeliger de hoek, hoe aantrekkelijker voor een rat.

Ratten in de tuin voorkomen

Voorkomen is altijd makkelijker dan bestrijden. Met deze tips maakt u uw tuin een stuk minder aantrekkelijk:

• Voer vogels met een voedersilo of voederplank met opvangbak, zodat er weinig voer op de grond valt. Veeg gemorst voer regelmatig op.
• Bewaar vogelvoer, kippenvoer en strooizout in afgesloten metalen of stevige kunststof bakken.
• Gebruik een gesloten compostbak en leg er eventueel fijnmazig gaas onder. Gooi geen vlees, vis of gekookte etensresten op de compost.
• Ruim gevallen fruit op en laat geen huisdiervoer buiten staan.
• Houd houtstapels van de grond en uit de buurt van de gevel, en ruim rommelhoeken op.
• Dicht kieren en gaten in de schuur, het tuinhuis en onder de deur. Ratten passen door verrassend kleine openingen.
• Houd de beplanting direct langs de gevel kort, zodat ratten minder dekking hebben richting uw huis.

Overleg ook eens met de buren. Ratten houden zich niet aan erfgrenzen, dus maatregelen werken het best als de hele straat meedoet.

Ratten bestrijden: wat mag u zelf doen?

Ontdekt u toch ratten, dan is het verleidelijk om meteen naar gif te grijpen. Dat is buiten echter geen optie meer voor particulieren: rattengif mag u als particulier niet in de tuin gebruiken. Gif is ook riskant voor huisdieren, roofvogels en andere dieren die een vergiftigde rat opeten.

Zelf aan de slag gaan met klemmen kan bij een enkel exemplaar, maar zet ze altijd zo neer dat kinderen, huisdieren en vogels er niet bij kunnen. Bij meerdere ratten of een nest werkt zelf bestrijden zelden afdoende. Ratten zijn slim en wantrouwig tegenover nieuwe voorwerpen, en zolang de oorzaak blijft bestaan komen er nieuwe ratten bij.

Daarom is het verstandig om bij aanhoudende overlast een vakman in te schakelen. Een gecertificeerde bestrijder kijkt niet alleen naar de ratten zelf, maar ook naar hoe ze binnenkomen en wat ze aantrekt. Wie professioneel ratten bestrijden laat, krijgt daarom meestal ook een plan om nieuwe overlast te voorkomen.

Gezondheid en veiligheid

Ratten kunnen ziekten overdragen, waaronder de ziekte van Weil, die via urine in de omgeving terechtkomt. Draag daarom handschoenen als u in de tuin werkt op plekken waar ratten zijn geweest, en was daarna goed uw handen. Raak keutels niet met blote handen aan en maak vervuilde plekken schoon met een geschikt reinigingsmiddel.

Ziet u ratten in openbaar groen, langs een sloot of in het riool? Meld dat dan bij uw gemeente, want in veel gemeenten pakt de gemeente overlast in de openbare ruimte zelf aan. Gaat het om uw eigen tuin, schuur of woning, dan bent u als eigenaar zelf verantwoordelijk. In het noorden van het land kunt u daarvoor terecht bij een specialist in ongediertebestrijding in Groningen, Friesland of Drenthe die de situatie ter plekke beoordeelt.

Een opgeruimde tuin is uw beste verdediging

Ratten zoeken vooral in het najaar en de winter naar voedsel en beschutting. Door voer goed op te bergen, de compost slim in te richten en rommelhoeken op te ruimen, maakt u uw tuin een stuk minder aantrekkelijk. Blijven de sporen terugkomen, wacht dan niet te lang met het inschakelen van hulp.

Een schutting geeft je tuin rust en beschutting. Je zit uit het zicht van de buren, de wind wordt gebroken en je planten krijgen een mooie achtergrond. Toch is het kiezen van het juiste materiaal lastiger dan het lijkt. Hout is vertrouwd, maar vraagt veel onderhoud. Steeds meer tuinbezitters in Limburg kiezen daarom voor composiet of beton. Hoe maak je de keuze tussen die twee?

Waarom veel mensen afstappen van hout

Een houten schutting moet om de paar jaar worden geschilderd of gebeitst. Blijft dat liggen, dan gaat het hout grijzen, splijten of rotten, zeker aan de kant waar weinig zon komt. Composiet en beton hebben dat probleem niet. Ze blijven jarenlang in vorm en vragen weinig tijd, zodat je de zomer kunt besteden aan je tuin in plaats van aan de kwast.

Composiet: de uitstraling van hout zonder het onderhoud

Composiet is een mengsel van houtvezels en kunststof. Het ziet eruit als hout, maar neemt nauwelijks vocht op en rot daardoor niet. Regen, wind en zon hebben weinig vat op het materiaal. Een keer schoonmaken met water is meestal genoeg om het er weer netjes uit te laten zien. Omdat de planken dicht en zwaar zijn, dempen ze ook geluid van de straat of de buren.

Composiet is in verschillende kleuren en patronen te krijgen, van donkergrijs en teak tot taupe en geborsteld zwart. Er zijn uitvoeringen met smalle planken en donkere naden die een levendig lijnenspel geven, en uitvoeringen met brede planken die dicht tegen elkaar liggen. In Roermond kun je deze patronen in een showtuin naast elkaar bekijken. Bij Composiet schutting laten plaatsen staan de kleuren en de werkwijze beschreven, van het inmeten tot de plaatsing door een eigen montageploeg.

Beton: stevig en in veel motieven

Beton is het sterkste materiaal van de drie. Een betonschutting staat stevig, houdt geluid goed tegen en gaat vele jaren mee. Het onderhoud blijft beperkt tot af en toe schoonmaken. Moderne betonplaten zijn bovendien niet saai grijs meer. Ze hebben een motief dat lijkt op natuursteen, hout of een strakke gladde afwerking.

Een handig punt om over na te denken is of je het motief aan één of aan twee kanten wilt. Bij een enkelzijdig motief heeft één kant een patroon en is de andere kant glad, bij een dubbelzijdige uitvoering hebben jij en je buren allebei een afgewerkte kant. Bij Beton schutting schuttinglimburg kun je kiezen uit onder meer Rockstone, Montana en Prestige hout, en in verschillende kleuren en hoogtes.

Wat past bij jouw tuin?

Houd je van een warme, natuurlijke sfeer en wil je dat de schutting opgaat in de beplanting, dan ligt composiet voor de hand. Zoek je vooral stevigheid, geluidsdemping en een strak of juist stoer ontwerp, dan is beton een sterke keuze. Kijk ook naar de ondergrond: beton is zwaar en vraagt goed gestelde palen, zeker op zachte of natte grond, zoals je die in delen van Limburg tegenkomt.

Bespreek de plannen op tijd met je buren, zeker als de schutting op de erfgrens komt. Controleer ook bij je gemeente welke hoogte je zonder vergunning mag plaatsen.

Zelf plaatsen of laten doen

Een schutting plaatsen lijkt eenvoudig, maar recht uitlijnen, palen stellen en de juiste diepte aanhouden kost veel werk. Bij beton komt daar het gewicht van de platen bij. Laat je de schutting plaatsen, vraag dan of de oude schutting wordt afgevoerd en of het bedrijf eerst komt inmeten. Dan weet je precies wat je krijgt en staat de nieuwe schutting in één keer goed.

Het leggen zelf is het makkelijkste deel. Een terras dat na een winter golft, plassen vasthoudt of tegels heeft die wiebelen, is bijna altijd misgegaan onder de tegels. Wie de ondergrond goed voorbereidt, heeft er jaren plezier van.

Begin met een plan op papier

Meet het terras op en teken het op schaal. Zo bereken je hoeveel tegels je nodig hebt en zie je meteen of je veel moet zagen. Kies de maat van het terras bij voorkeur in hele tegels, inclusief voegen. Bestel zo’n vijf tot tien procent extra voor zaagwerk en breuk. Een praktische uitleg over buitentegels leggen helpt je om de volgorde van de stappen scherp te krijgen voordat je de schop in de grond zet.

Bepaal ook waar het regenwater naartoe moet. Een terras hoort af te lopen van het huis af, met een afschot van één à twee centimeter per meter. Dat zie je met het blote oog nauwelijks, maar een waterpas liegt niet.

Afgraven en ophogen

Graaf de grond af tot de dikte van de tegel, plus een zandbed van drie à vijf centimeter, plus een funderingslaag. Voor een terras waar je alleen overheen loopt, is een goed verdichte laag ophoogzand van tien tot vijftien centimeter meestal voldoende. Komt er een zware bloembak, een buitenkeuken of een jacuzzi op, kies dan voor een fundering van menggranulaat.

Verdicht elke laag apart met een trilplaat. Een trilplaat huur je voor een dag bij de meeste bouwmarkten en verhuurbedrijven. Zand dat niet verdicht is, zakt later alsnog in, en precies daar ontstaan de kuilen waar het water in blijft staan.

Opsluitbanden en het zandbed

Zet eerst de opsluitbanden langs de randen. Ze houden het zand en de tegels op hun plek, ook als er jaren later iemand met een kruiwagen over de rand rijdt. Zet de banden in een klein beetje aardvochtige mortel.

Trek daarna het straatzand af met een rei over twee geleiders, zoals metalen buizen of latten. Die geleiders leg je op de juiste hoogte en met het juiste afschot. Loop niet meer over het afgetrokken zand, maar werk vanaf de tegels die al liggen.

Tegels leggen en afwerken

Betontegels leg je direct op het zandbed. Tik ze aan met een rubberen hamer en controleer regelmatig of de voegen recht lopen met een uitgezette draad. Keramische buitentegels zijn dunner en harder, en vragen meestal een drainagemortel als ondergrond. Controleer bij aankoop wat de fabrikant voorschrijft, want dat verschilt per tegel.

Tril betontegels na het leggen nog één keer aan, met een rubberen mat onder de trilplaat om krassen te voorkomen. Veeg de voegen daarna vol met voegzand. Onkruidwerend voegzand kost meer, maar scheelt jaren wieden. Bij keramiek gebruik je een voegmortel die geschikt is voor buiten.

Welke tegel kies je?

Betontegels zijn goedkoop, sterk en makkelijk te leggen. In de schaduw worden ze na een paar jaar groen, en in de volle zon verkleuren ze. Keramische tegels houden hun kleur, nemen vrijwel geen water op en zijn makkelijk schoon te houden. Ze zijn wel duurder en vragen meer precisie bij het leggen. Natuursteen, zoals leisteen of blauwe hardsteen, is zwaar en vraagt om een fundering die op dat gewicht is berekend.

Het juiste moment

Leg geen tegels bij vorst en liever ook niet tijdens een week met veel regen, want nat zand is lastig te verdichten en mortel hardt niet goed uit bij lage temperaturen. Het voorjaar en het vroege najaar zijn de prettigste periodes. Twijfel je over tegelsoorten, formaten of de juiste voeg, dan vind je in de Tegelhoek gids uitleg over tegels voor binnen en buiten.

Wanneer mensen denken aan bliksembeveiliging, denken ze meestal aan hoge gebouwen, bedrijfspanden of woningen met een bliksemafleider op het dak. Maar hoe zit het eigenlijk met de tuin? Met steeds meer luxe tuininrichtingen, buitenkeukens, tuinverlichting en elektrische installaties wordt de vraag steeds relevanter: heb je ook bliksembeveiliging of veiligheidsaarding nodig in je tuin?

Bliksem zoekt de kortste weg naar de grond

Bliksem ontstaat door elektrische ontladingen tussen wolken en de aarde. Daarbij zoekt de ontlading vaak het hoogste punt in de omgeving op. Hoge bomen, vlaggenmasten, pergola’s en andere uitstekende objecten in de tuin kunnen daardoor een verhoogde kans hebben om getroffen te worden.

Hoewel een directe blikseminslag in een tuin relatief zeldzaam is, kunnen de gevolgen groot zijn. Niet alleen voor bomen en planten, maar ook voor elektrische systemen die tegenwoordig steeds vaker in moderne tuinen aanwezig zijn.

Steeds meer techniek in de tuin

De gemiddelde tuin is allang niet meer alleen een plek met gras en bloemen. Veel tuinliefhebbers investeren in:

• Tuinverlichting
• Beregeningsinstallaties
• Vijverpompen
• Buitenkeukens
• Jacuzzi’s en spa’s
• Elektrische zonwering
• Oplaadpunten voor tuinapparatuur

Deze installaties bevatten gevoelige elektronica die beschadigd kan raken door spanningspieken als gevolg van blikseminslag in de omgeving.

Bescherming van tuinapparatuur

Voor de meeste particuliere tuinen is een complete bliksemafleider niet noodzakelijk. Wel kan het verstandig zijn om aandacht te besteden aan overspanningsbeveiliging. Deze systemen helpen om elektrische apparaten en installaties te beschermen tegen plotselinge spanningspieken.

Vooral wanneer je hebt geïnvesteerd in een luxe tuin met uitgebreide elektrische voorzieningen kan een goede beveiliging veel schade voorkomen.

Grote bomen in de tuin

Heb je één of meerdere grote bomen in de tuin? Dan vormen deze vaak het hoogste punt op het perceel. Een blikseminslag in een boom kan leiden tot gespleten stammen, afbrekende takken en schade aan omliggende beplanting.

Dat betekent niet dat bomen moeten worden verwijderd. Sterker nog, bomen leveren schaduw, biodiversiteit en sfeer op. Wel is het verstandig om regelmatig te controleren of bomen gezond zijn en geen gevaar vormen voor woningen, schuttingen of andere objecten.

Wanneer is bliksembeveiliging wel verstandig?

In sommige situaties kan aanvullende bliksembeveiliging interessant zijn:

• Grote vrijstaande woningen
• Woningen in open landelijke gebieden
• Tuinen met hoge masten of constructies
• Tuinen met veel kostbare elektronische apparatuur
• Bedrijfstuinen of recreatieterreinen

In dergelijke gevallen kan een specialist beoordelen of extra beveiligingsmaatregelen zinvol zijn.

Voorkomen is beter dan herstellen

Hoewel de kans op een directe blikseminslag relatief klein blijft, kan de schade aanzienlijk zijn wanneer het toch gebeurt. Door bewust om te gaan met elektrische installaties in de tuin en waar nodig overspanningsbeveiliging toe te passen, kunnen veel problemen worden voorkomen.

Voor de meeste tuinbezitters geldt dat een goed aangelegde elektrische installatie en degelijk onderhoud belangrijker zijn dan een uitgebreide bliksembeveiligingsinstallatie. Toch is het verstandig om stil te staan bij de risico’s, zeker nu tuinen steeds vaker worden uitgerust met geavanceerde techniek.

Niet noodzakelijk

Heb je bliksembeveiliging nodig in je tuin? Voor de meeste particuliere tuinen is een volledige bliksembeveiligingsinstallatie niet noodzakelijk. Wel kan het verstandig zijn om elektrische systemen en kostbare tuinapparatuur te beschermen tegen spanningspieken. Zeker wanneer je veel investeert in tuinverlichting, een vijverinstallatie of een luxe buitenruimte, kan extra bescherming een waardevolle aanvulling zijn.

Elektrische apparatuur speelt een steeds grotere rol in zowel woningen als bedrijfspanden. Computers, machines, servers en slimme apparaten zijn tegenwoordig onmisbaar. Toch zijn veel van deze systemen gevoelig voor spanningspieken in het elektriciteitsnet. Zonder de juiste bescherming zoals overspanningsbeveiliging, kunnen deze pieken leiden tot storingen, schade of zelfs complete uitval van apparatuur.

Wat is een spanningspiek?

Een spanningspiek, ook wel overspanning genoemd, is een plotselinge verhoging van de elektrische spanning in een installatie. Deze piek kan slechts een fractie van een seconde duren, maar dat is vaak al genoeg om gevoelige elektronische componenten te beschadigen.

Oorzaken van overspanning kunnen onder andere zijn:

• blikseminslag in de buurt van een gebouw
• storingen in het elektriciteitsnet
• schakelmomenten van zware machines
• problemen in interne elektrische installaties

Zelfs wanneer bliksem niet direct inslaat, kan de energie via kabels of leidingen toch een installatie bereiken.

Gevolgen van overspanning

De gevolgen van spanningspieken worden vaak onderschat. Elektronische apparaten bevatten steeds kleinere en gevoeligere componenten, waardoor ze sneller beschadigd kunnen raken.

Mogelijke gevolgen zijn:

• defecte computers of servers
• storingen in productiemachines
• verlies van data
• uitval van beveiligingssystemen
• schade aan laadpalen of zonnepanelen

In bedrijfsomgevingen kan dit zelfs leiden tot productiestilstand en financiële schade.

Hoe werkt overspanningsbeveiliging?

Om installaties te beschermen tegen spanningspieken wordt vaak gebruikgemaakt van overspanningsbeveiliging. Dit zijn speciale beveiligingscomponenten die worden geplaatst in de elektrische installatie, meestal in of nabij de meterkast of verdeelinrichting.

Wanneer er een spanningspiek ontstaat, zorgt het systeem ervoor dat de overtollige spanning snel wordt afgevoerd naar de aarde. Hierdoor bereikt de piek de aangesloten apparatuur niet, of wordt deze sterk verminderd.

Bescherming op meerdere niveaus

In veel gebouwen wordt overspanningsbeveiliging op meerdere niveaus toegepast. Zo kan er bescherming zijn bij de hoofdaansluiting van het gebouw, maar ook dichter bij gevoelige apparatuur zoals servers of industriële machines.

Door deze gelaagde aanpak wordt de kans op schade aan elektrische systemen aanzienlijk kleiner.

Steeds belangrijker in moderne installaties

Door de groei van digitalisering en automatisering wordt het beschermen van elektrische installaties steeds belangrijker. Bedrijven vertrouwen op complexe systemen en gevoelige elektronica die goed beschermd moeten blijven tegen externe invloeden.

Het toepassen van overspanningsbeveiliging is daarom een belangrijke stap om de betrouwbaarheid van elektrische installaties te vergroten en onverwachte schade te voorkomen.

De eerste indruk begint bij de erfgrens

Wanneer potentiële kopers bij een huis aankomen, is de voortuin het eerste wat ze zien. Een verwilderde tuin of een oprit vol onkruid geeft direct een signaal af dat er mogelijk sprake is van achterstallig onderhoud. Mensen projecteren de uiterlijke staat van het perceel vaak op de rest van de woning. Een strak gemaaid gazon en gesnoeide struiken zorgen daarentegen voor een uitnodigende uitstraling en wekken direct vertrouwen bij de bezoeker.

Waardestijging door een groene buitenruimte

Het is in de vastgoedwereld een bekend gegeven dat een goed aangelegde tuin de woningwaarde aanzienlijk kan verhogen. Kopers zien de tuin tegenwoordig steeds vaker als een extra kamer, een verlengstuk van de woonruimte binnen. Ze zoeken een plek waar ze direct kunnen ontspannen zonder dat ze eerst wekenlang moeten zwoegen met een snoeischaar of een spade. Een onderhoudsvriendelijke maar sfeervolle buitenruimte spreekt de grootste doelgroep aan en kan het verschil maken tussen een bod of een afwijzing.

Praktische stappen voor een snelle verkoop

Wie een woning in Veldhoven verkopen wil of elders op zoek is naar een nieuwe eigenaar voor zijn huis, doet er goed aan om kritisch naar het terras te kijken. Een behandeling met een hogedrukreiniger doet vaak wonderen voor oude tegels en geeft de tuin een frisse aanblik. Verwijder dode planten en vervang ze door een aantal kleurrijke bloeiers in potten. Dit zijn relatief kleine investeringen die zichzelf dubbel en dwars terugbetalen in de presentatie op websites zoals Funda.

Ruimte en licht creëren in de tuin

Net zoals een opgeruimd interieur essentieel is, geldt dit ook voor de buitenruimte. Overhangende takken die de ramen blokkeren maken de kamers binnen donker. Door deze te verwijderen oogt de tuin niet alleen groter, maar komt er ook meer natuurlijk licht de woning binnen. Dit draagt bij aan een ruimtelijk gevoel dat vaak doorslaggevend is tijdens een bezichtiging. Het loont dus altijd om even de tijd te nemen voor een grondige onderhoudsbeurt voordat de fotograaf langskomt.